🧠 ยกระดับการพัฒนาโรงเรียนทั้งระบบ สู่การส่งเสริมทักษะสมองของนักเรียนอย่างเป็นองค์รวม

🧠 ยกระดับการพัฒนาโรงเรียนทั้งระบบ สู่การส่งเสริมทักษะสมองของนักเรียนอย่างเป็นองค์รวม การพัฒนาทักษะสมองของนักเรียน ไม่ได้เกิดขึ้นจากกิจกรรมในห้องเรียนเพียงอย่างเดียว แต่เกี่ยวข้องกับทั้ง การบริหารจัดการของโรงเรียน การพัฒนาครู สภาพแวดล้อมการเรียนรู้ ความสัมพันธ์ระหว่างครูกับผู้เรียน ตลอดจนความร่วมมือของครอบครัวและชุมชน การพัฒนาที่มุ่งเฉพาะตัวนักเรียนหรือเฉพาะการจัดการเรียนการสอน จึงอาจยังไม่เพียงพอต่อการสร้างการเปลี่ยนแปลงที่ต่อเนื่องและยั่งยืน งานวิจัยนี้จึงพัฒนา “รูปแบบการพัฒนาโรงเรียนทั้งระบบตามกระบวนทัศน์จิตศึกษา เพื่อส่งเสริมทักษะสมองของนักเรียน” โดยใช้ การวิจัยเชิงปฏิบัติการ (Action Research) เป็นกระบวนการสำคัญในการพัฒนา ทดลองใช้ สะท้อนผล และปรับปรุงรูปแบบให้เหมาะสมกับบริบทของสถานศึกษา รูปแบบที่พัฒนาขึ้นประกอบด้วย 4 องค์ประกอบสำคัญ ได้แก่ การสร้างระบบนิเวศเชิงบวก การจัดกิจกรรมจิตศึกษา การพัฒนาครูและชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพ (PLC) และการสร้างเครือข่ายความร่วมมือ เพื่อให้ทุกส่วนของโรงเรียนขับเคลื่อนไปในทิศทางเดียวกัน โดยมีเป้าหมายสำคัญคือการพัฒนาผู้เรียนทั้งด้านการเรียนรู้ การมีสติ การจดจ่อ การวางแผน การจัดการตนเอง และการอยู่ร่วมกับผู้อื่น จุดเด่นของงานวิจัย ✔ พัฒนารูปแบบที่เชื่อมโยง ผู้บริหาร ครู นักเรียน ครอบครัว และชุมชน เข้าด้วยกันในระดับทั้งระบบโรงเรียน ✔ ใช้กระบวนการ วิจัยเชิงปฏิบัติการ ทำให้สามารถทดลองใช้ สะท้อนผล และปรับปรุงรูปแบบจากสถานการณ์จริง ✔ นำ จิตศึกษา มาเป็นกลไกสำคัญในการสร้างบรรยากาศการเรียนรู้ที่ปลอดภัย อบอุ่น และเอื้อต่อการพัฒนาทักษะสมองของนักเรียน ✔ ส่งเสริมการพัฒนาครูผ่าน PLC และกระบวนการโค้ช ให้เกิดการแลกเปลี่ยนเรียนรู้และพัฒนาการจัดการเรียนรู้อย่างต่อเนื่อง ✔ ใช้ ระบบสารสนเทศดิจิทัล สนับสนุนการติดตาม สะท้อนผล และพัฒนาการดำเนินงานได้อย่างเป็นระบบ ✔ ผลการทดลองใช้ในวงรอบที่ 1 บรรลุตัวชี้วัดความสำเร็จเฉลี่ย 90.97% สูงกว่าเกณฑ์ที่กำหนดไว้ 80% และนำข้อค้นพบไปปรับปรุงรูปแบบในวงรอบที่ 2 ✔ ผลลัพธ์สะท้อนการเปลี่ยนแปลงทั้งในระดับ สถานศึกษา ครู นักเรียน วัฒนธรรมองค์กร และความร่วมมือระหว่างบ้าน–โรงเรียน–ชุมชน จากการพัฒนา “เฉพาะกิจกรรมในห้องเรียน” สู่การพัฒนา “ทั้งระบบโรงเรียน” เพื่อสร้างสภาพแวดล้อมที่ทุกคนมีส่วนร่วมในการส่งเสริมทักษะสมอง และสนับสนุนให้นักเรียนสามารถเรียนรู้และเติบโตได้อย่างเต็มศักยภาพ ผลงานโดย นางสาวขวัญธารา พุ่มพฤกษ์ นิสิตหลักสูตรปริญญาการศึกษาดุษฎีบัณฑิต คณะศึกษาศาสตร์, ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.อนุชา กอนพ่วง และ ดร.พิทยา แสงสว่าง จากมหาวิทยาลัยนเรศวร #จิตศึกษา #ทักษะสมอง #พัฒนาโรงเรียนทั้งระบบ #WholeSchoolDevelopment #ActionResearch #PLC #การพัฒนาครู #นวัตกรรมการศึกษา #การบริหารการศึกษา #พัฒนาผู้เรียน